nagłówek

PODTOPOLE

Andrzej Kedziora grudzień 31, 2012

Od pierwszych lat istnienia miasta wzmiankowane były Koźlerogi albo Zwódne - liczący 510 ha, tzw. folwark stołowy - jeden z 3 folwarków Jana Zamoyskiego. Oddany franciszkanom, od XVIII w. znany był jako folwark Podtopole. Leżał w odległości 1,5 km od murów miasta, nad rzeką Łabuńką, przy końcu ul. Weteranów (do 1975 ul. Folwarczna). Były tam zabudowania (ok. 10 budynków), a także ogród spacerowy. Niewielki przysiółek liczył zwykle ok. 10 "dymów". Jego mieszkańcy uważani byli za przedmieszczan, a tym samym zwolnieni od opłat. W 1813 przysiółek spłonął. Z pocz. XIX w. folwark przeszedł na rzecz Skarbu, dzierżawił go m.in. ks. Fusiarski. Liczba gospodarstw wahała się od 15 (1821) do 6 (1865). Po zakończeniu służby właścicielem dóbr Podtopole został gen. Dymitr Szrejder. Przy k. XIX w. na Podtopolu stały 4 domy dworskie i 7 włościańskich (102 katolików, a także młyn wodny (od 1846). 132 ha należało do sukcesorów gen. Szrejdera, a 25 ha do włościan. Były tu gleba urodzajna, łąki obfite.
Po kasacie twierdzy powstała także Kolonia Podtopole (po obu stronach ul. Partyzantów, między przejazdem kolejowym i ul. Gminną). Jej znaczną część (na płn. od szosy) nabył od rządu w l. 70. XIX w. Leonard Kowalski, potem stopniowo rozprzedając działki. W 1922 Podtopole (wieś - jakkolwiek leżała w granicach miasta) liczyła ok. 400 mieszkańców, natomiast Kol. Podtopole ok. 1400 (w metrykach zapisywano ul. Lwowska - Podtopole). W l. 50. obie nazwy już nie pojawiają się w dokumentach i na planach miasta.
J. Żygawski współcześnie ustalił 4 miejsca związane z tą nazwą: Podtopole nad Łabuńką po zach. str. ul. Weteranów, Podtopole na wsch. od ul. Węgierskiej oraz Kolonia Podtopole duża przestrzeń położona między ul. Partyzantów, Gminną, Św. Piątka i Narutowicza oraz Kol. Podtopole pomiędzy dawnym cmentarzem żydowskim i d. ul. Długą.


 * Niedrukowane, pisane w l. 60.  wspomnienie poświęciła Podtopolu Zofia Wiktorowicz - Pisze o jednej w jej czasach, pożeranej przez jemiołę topoli przy "monopolu", na której wisiała kapliczka MB Częstochowskiej (ob. na kasztanowcu).

Czytany 1803 razy Ostatnio zmieniany piątek, 21 maj 2021 08:03

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

21489601

Wyświetleń