nagłówek

KUKOLNIK BAZYLI (1765-1821) profesor Liceum Królewskiego, redaktor Dziennika Ekonomicznego

Andrzej Kedziora listopad 07, 2012

Ur. na pograniczu słowacko-węgierskim, w polskiej rodzinie unitów. Doktorem filozofii i nauk wyzwolonych został na Uniwersytecie we Lwowie, profesor nauk przyrodniczych i rolnictwa. Do Zamościa przybył w 1789, wykładał fizykę, historię naturalną i nauki ekonomiczne w Liceum Cesarsko-Królewskim, nadobowiązkowo rolnictwo dla młodzieży szlacheckiej, był dziekanem. Podróżował  do Niemiec, Czech i Austrii w celu poznania nowoczesnego rolnictwa. W 1791 ogłosił publicznie konspekt prowadzonych bezinteresownie w niedziele i święta wykładów Treść nauk rolniczych (cieszyły się później dużym zainteresowaniem - słuchacze od 1793 mieli prawo zdać publiczny egzamin i uzyskiwali stosowne zaświadczenie), następnie pierwszy w Polsce podręcznik gospodarstwa wiejskiego Zbiór prawideł ekonomicznych podług starożytnych i teraźniejszych ekonomiki autorów dla uczącej się młodzieży ułożony (1800 i 1802, dwa z zamierzonych 5 tomów). Doświadczenia i obserwacje rolnicze prowadził we własnym gospodarstwie w Zamościu. Był w 1801 współzałożycielem Zamojskiego Towarzystwa  Ekonomicznego. W 1803-1804 z W. Gutkowskim wydawał "Dziennik Ekonomiczny Zamoyski" (osobne hasło) - pierwsze w Polsce czasopismo rolnicze.
Ożenił się z tutejszą mieszczką (1794) i nabył rok później folwark na Lubelskim Przedmieściu (ul. Skałka) oraz 2 ogrody i grunty zw. Literackimi (d. bractwa).
Od XII 1803 profesor katedry fizyki doświadczalnej Instytutu Pedagogicznego w Petersburgu, następnie również dyrektor, wykłada też rolnictwo, później profesor petersburskiego uniwersytetu (nie przyjął godności rektora). Prowincjonalny profesor został czł. elitarnego Cesarskiego Wolnego Towarzystwa Ekonomicznego. Redagował dwa czasopisma (w tłum. Kurs wiadomości gospodarczych i Pismo ekonomiczne), wydał w j. ros. Podstawy gospodarstwa wiejskiego (1810, , wyd. II 1816). W 1820 został dyrektorem Liceum w Nieżynie. Zmarł samobójczo. W Zamościu urodził się jego syn Paweł (1795-1884) profesor Uniwersytetu Wileńskiego, historyk, poeta (w 1992 podczas sesji sienkiewiczowskiej - prof. J. Orłowski Zamościanin Paweł Kukolnik - zapomniany poeta rosyjski).

Czytany 727 razy Ostatnio zmieniany środa, 28 kwiecień 2021 04:48

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

21489669

Wyświetleń