nagłówek

ADMINISTRACYJNE POŁOŻENIE

Andrzej Kedziora marzec 01, 2013

Do 1772 Zamość leżał w powiecie krasnostawskim, w ziemi chełmskiej (złożona z dwu powiatów), w województwie ruskim (w jego obszarze 6 ziem i 10 powiatów), którego stolicą był Lwów, w prowincji małopolskiej (liczyła 10 województw - pozostałe w prowincji wielkopolskiej i Księstwie Litewskim).
1772-1809 - w zaborze austriackim, wchodząc w skład guberni lwowskiej Królestwa Galicji i Lodomerii. W 1773-82 Zamość był siedzibą władz cyrkułu ?bełskiego (jednego z 6-ciu) - stolicą największego obszaru administracyjnego w dziejach miasta. W 1782 utworzono cyrkuł zamojski (osobne hasło), ale już mniejszy (jeden z 10-ciu).
1809-1815 - należał do uznającego zwierzchność Napoleona Księstwa Warszawskiego, od 1810 miasto powiatowe w departamencie lubelskim. Po Lwowie, a pośrednio Chełmie i Krasnymstawie, w przeciągu 165 lat miastem nadrzędnym stał się Lublin (krótko tylko Chełm, a przez pół wieku również ...Janów).
1815-1914 - w zaborze rosyjskim: w Królestwie Polskim, następnie w 1867-1912 w generał-guberni warszawskiej - w województwie lubelskim, od 1837 w guberni lubelskiej i w 1912-14 w generał-guberni kijowskiej - w guberni chełmskiej. W 1815-66 Zamość podlegał władzom administracyjnym w Janowie, będącym najpierw siedzibą władz obwodu (do 1842), potem powiatu ...zamojskiego (do 1844) i dopiero od 1845 powiatu janowskiego. W 1867 powstał ponownie powiat zamojski (osobne hasło). W 1895 rozważano utworzenie guberni zamojskiej.
1915-18 - w czasie okupacji austriackiej należał krótko (VIII-IX 1915) do generał-gubernatorstwa kieleckiego, potem do końca - g.-g. lubelskiego (1915-17 jako miasto nie powiatowe, lecz obwodowe).
1919-75 - w województwie lubelskim (tylko podczas okupacji dystrykt). 1 VII 1952 wraz z szeregiem większych miast powiatowych nadano Zamościowi prawa miasta wydzielonego i podobnie jak Chełm, stał się siedzibą władz osobno powiatu i miasta na prawach powiatu.
1975-98 - województwo zamojskie (osobne hasło). Jedyny to raz w historii dla Zamościa nadrzędnym miastem była tylko stolica kraju. Biorąc pod uwagę funkcjonujące nieformalne podziały terytorialne Zamość należał wtedy do regionu lubelskiego i makroregionu środkowo-wschodniego, nadal będąc miastem uzależnionym pod wieloma względami od Lublina.
Od 1 I 1999 Zamość ponownie stał się miastem powiatowym z powiatem grodzkim i ziemskim.
Od 1867 istnieje gmina Zamość (osobne hasło). Własną strukturę terytorialną posiadał kościół rzymskokatolicki (osobne hasło).


 * Komisja pracująca nad utworzeniem w Królestwie 11-tej guberni – Chełmskiej, mającej wskrzesić na tych terenach prawosławie. Siedzibę rządu gubernialnego początkowo zamierzano ulokować w Zamościu – Chełm leży w środku przyszłej guberni, jest do tego miasteczkiem nędznem, iż początkowo rzeczą konieczną jest ulokować rząd w Zamościu, W 1894 petersburski „Kraj” (nr 51), pisał, iż Chełm stał się już dostatecznie rozwiniętym miastem (Gubernia powstała dopiero w 1912).
 * Do granic miasta przylegają wsie: od wsch. - Wólka Infułacka, Szopinek, Kalinowice, od płd. - Kol. Pniówek, Zwódne, Żdanów, Skokówka, od zach. - Mokre, Siedliska i Płoskie od płn. - Hyża, Sitaniec, Łapiguz, Czołki.

Czytany 3683 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 16 grudzień 2019 17:34

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

21152935

Wyświetleń