nagłówek

ZEGAR MIEJSKI

Andrzej Kedziora listopad 17, 2012

Znajduje się na wieży ratusza. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z oblężenia w 1656 (Taki był hałas, że ani dzwonu, ani zegara słyszeć nie można było). Był to zegar ze spiżowymi dzwonami. Do podwyższonej w 1770 wieży sprowadzono "wielki" zegar z Gdańska. Regulował go, smarował mechanizm oliwą, będący na pensji z kasy miejskiej zegarmistrz (XVIII w.) później dozorca (1837). W poł. XIX w. utrzymanie zegara kosztowało 250 zł rocznie i burmistrz chciał przerzucić tę kwotę na wojsko  jako że na prawdę to on jedynie wojskowym służy. Wg wydatków z k. XIX w. miał 4 cyferblaty (2,5 m dł., szer. 1,5 m szer., kilkaset kg. Z nastaniem nocy przypominał zapóźnionym przechodniom, że powinni być w domu. Miał silny mechanizm i wydzwaniane godziny słychać było nawet na Janowicach, ale starowinka, do którego każdy przywykł, niezbędny dla uczniów, szwankował (1890). Od 1921 z kasy magistratu opłacano zegarmistrza A. Żmindę. Później opiekowali się nim Ryszard i Jerzy Sokołowscy (osobne hasło - Zegarmistrze), regulowali, "naciągali" codziennie mechanizm, smarowali, oczyszczali. Miał trzy obciążniki po 70 kg, podciągane na wał korbą. Bez nakręcania działał 28 godzin.
Stary ciężki (kilka kwintali) zegar mechaniczny z poł. XVIII w., zastąpiono w XII 1968 elektrycznym (proj. Zigniew Kropisz, wyk. WSInż. w Lublinie). Stary mechanizm oddano do muzeum, trafił do zawilgoconych pomieszczeń na rotundzie.


 * Z końcem XVIII w. zegarmistrz czuwający nad zegarem potwierdzał na piśmie dokonaną naprawę - Ja Paweł Franki daję tę submisję jako zegar na ratuszu dobrze i doskonale chędożyłem, reperowałem i onże wyregulowałem tak, iż gdy w latach dwóch zepsuje się, bez nagrody tenże zegar naprawić doskonale przyrzekam i na to się własną ręką podpisuję.
 * 1920 - zegar miejski coś nam za długo choruje. Ojcowie miasta powinni by zadbać o przyśpieszenie kuracji tego regulatora życia Zamościa bowiem choroba jego wywołuje różne nieregularności  ("Głos Zamościa")

Czytany 813 razy Ostatnio zmieniany środa, 07 luty 2018 20:04

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

13090812

Wyświetleń