nagłówek

WŁADZE MIEJSKIE 1918-1990

Andrzej Kedziora luty 22, 2013

W 1918 w czasie wyborów rozłożonych na 14, 17, 21, 24 VII (utworzono osobne komitety - polski i żydowski) wybrano 32 radnych, po 2 z wyboru i płatnych ławników oraz burmistrza (wśród nich było 7 Żydów, 11 z wyższym wykształceniem). 2 VIII burmistrzem ponownie został Edward Stodołkiewicz, jego zastępcą Stanisław Dziuba. 22 X odbyło się pierwsze posiedzenie, mimo nie niezatwierdzenia przez władze c.k. złożono przysięgę Na Boga, Ojczyznę i Naród Polski. Pierwsze wybory w wolnej Polsce (31 VIII 1919) zostały unieważnione i powtórzone.
Wybory z 15 XI 1925, powtarzano w wyniku protestów H. Przybylskiego, kolejne 21 II 1926 również (S. Kowerskiego) i Radę wybrano dopiero 30 V 1926 (też próba unieważnienia przez H. Maliszewskiego). Radę dominowała PPS (kadencja do XI 1929). W 1926 burmistrz pobierał 698 zł, a wiceburmistrz 311 zł pensji. Kolejne głosowanie miało miejsce 17 XI 1929 między 9.00 i 21.00. W 1932-34 brak było rady i zarządu (rozwiązane w XI 1932 przez ministerstwo ze względu na wadliwą gospodarkę) - Zarządem Miejskim kierował jako Tymczasowy Kierownik Michał Wazowski. Wybory odbyły się jeszcze w 27 V 1934 (burmistrzem 11 IX został Wazowski, wiceburmistrzem Michał Nowacki) i 1939. W 1940 Niemcy przenieśli ZM do budynku starostwa, opuszczając pozostawili klucze sekretarzowi Zwierzniakowi. Wazowski i Nowacki zostali zamordowani przez okupanta. Po odejściu Niemców wyznaczony przez Delegata Rządowego Tomasz Gajewski pełnił urząd burmistrza przez 11 tygodni.
11 X 1944 ukonstytuowała się MRN (24 radnych, od 1945 - 29, od 1946 - 31). 14 X 1944 wybrano burmistrza - Ignacego Kowalskiego (15 gł., 4 - T. Gajewski), wiceburmistrza - W. Kazanecki, ławnikami: Jan Kusiak, Jan Zarębski, Michał Hasiec. W VIII 1945  ZM zatrudniał 158 prac.
Do historii przeszedł urząd burmistrza Zamościa, w 1915-1950 pełnili go: 1915-20 Edward Stodołkiewicz, 1920-29 Henryk Kosmalski, 1929 Michał Nowacki (długoletni wiceburmistrz), 1929-32 Bolesław Bajankiewicz, 1934-41 Michał Wazowski, 1941-44 Otto Werner, 1944 Tadeusz Gajewski, 1944-47 Ignacy Kowalski, 1947-49 Stefan Fudko, 1949-50 Kazimierz Kolbe, 1950 Paweł Kusz.
Jeszcze w 1947 ZM podkreślając rangę Zamościa wystąpił o wydzielenie miasta ze Związku Powiatowego. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 IV 1952 dopiero 1 VII 1952 Zamość został miastem wydzielonym (utworzono powiat miejski, a zamiast referatów - wydziały) i przestał podlegać władzom powiatowym. 5 XII 1954 odbyły się I-sze wybory do MRN, w 7 okręgach uczestniczyło 14.588 osób tj. 93,5% uprawnionych, na listę FJN głosowało 99,02%, a wybrano 75 radnych i 21 z-ców. Na czele PMRN stanęli: Stanisław Kruk - przew., Henryk Siwacki - wiceprzew. i Wacław Łojewski - sekretarz.
W 1944-69 odbyło się 226 sesji MRN, 309 posiedzeń Zarządu Miasta (1944-50) oraz 1015 posiedzeń Prezydium MRN (1950-69). W ciągu 20 lat istnienia Zamościa jako miasta wydzielonego na 135 sesjach plenarnych uchwalono 360 aktów prawnych, a plonem 1007 posiedzeń PMRN było 3230 uchwał i zarządzeń. W 1973 PMRN zastąpił Urząd Miejski, a na jego czele stanął naczelnik miasta, a od 1975 prezydent  miasta. Ostatnia PRL-owska kadencja MRN trwała 19 VI 1988 - 30 IV 1990.
Przewodniczący PMRN: 1950-51 Józef Żur, 1951-53 Aleksander Begiełło, 1953-56 Stanisław Kruk, 1956-61 Stanisław Wiktorowicz, 1961-71 Eugeniusz Zgnilec, 1971-73 Eugeniusz Garbiec, 1973-75 Irena Wlazło, 1975-78 Tadeusz Portuś, 1978-81 Władysław Zbylut, 1981-84 Ludwik Sempruch, 1984-90 Lesław Maryńczak.
Naczelnik Miasta: 1973-75 Eugeniusz Garbiec, Zastępcy: 1973-75 Henryk Mart i 1973-75 Zdzisław Liberadzki.


 * Pobory w 1921 (w tys. marek) - burmistrz (75), z-ca, sekretarz, buchalter (po 45), kasjer (25), 3 ławników (30, 27, 15,7), urzędnik od ksiąg ludności (27), urzędnik biura meldunkowego (24), rachmistrz (24), 2 poborców (po 16,5), 2 kancelistów (21, 16), lekarz (20), lekarz weterynarz (30), pomocnik ławnika sanit. (16,5), dezynfekator (5), dozorca robót miejskich i pomocnik (19 i 18), 4 kominiarzy (16,5 i po 12), sanitariuszka, ogrodnik (18), czyściciel (0,6), 5 woźnych (po 3), 4 stróżów (łaźni 6, ratusza 4, jatki 1), 12 zamiataczy (po 1), 9 sołtysów (od poszczególnych części miasta po 1,8).
 * Na przełomie l. 60. i 70. przy PMRN działał popularny zespół teatralno-estradowy "Rajcowie" i zespół wokalny "Krystynki", skupiające młodych pracowników urzędu.

Czytany 778 razy Ostatnio zmieniany sobota, 04 listopad 2017 17:33

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

11684847

Wyświetleń