nagłówek

WIDOK ZAMOŚCIA OD POŁUDNIOWEGO ZACHODU

Istnieją 4 nieznacznie tylko różniące się widoki przedstawiające Zamość od strony południowo-zachodniej, w kolejności chronologicznej:
  - Zamoski. Ville de Pologne au palatinat de Bełz, sygn. Dessignè par A. Bovet [Auguste André Bovet Szwajcar], litogr., 17,7x25,6 cm, wyk.  w Genewie (znajduje się w MN w Warszawie i zb. prywatnych w Zamościu). 
  - Vue de Zamoski peint par Bruner[!] (Polonais) / sygn. F. Bruder ad Vivam 1818, rysunek tuszem i sepią, 15,2x20,4 cm, (zb. A. Czołowskiego we Lwowie, ob. w krakowskim AP, do 1995 uważany za zaginiony, odnaleziony przez P. Kondraciuka, reprod. w Twierdzy Zamość J. Zachwatowicz i S. Herbsta 1936), 
  - Widok miasta Zamościa wzięty od strony Płoskiego i Bramy Szczebrzeskiej, sygn. F. Bruder del. ad vivum 1821 a Varsovie, akwarela, 57x84,5 cm (depozyt Zamoyskich na Wawelu, od 1996 w zamojskim muzeum).
  - Widok Zamościa, litogr., 15x20,5 cm, publikowany w "Przyjaciel Ludu" nr 8 z 24 VIII 1839.
Widok Boveta, niedatowany, wg hipotezy dr B. Sawy powstał po 1816, a za źródło posłużyć miał domniemany widok Jana Siarczyńskiego (sprzed 1762!), przekazany mu w Szwajcarii przez ordynata. XVIII-wieczny rodowód litografii udowadnia m.in. na przykładzie Bramy Szczebrzeskiej (widok sprzed przebudowy w 1770), przytoczenie w tytule nieaktualnej przynależności administracyjnej z czasów przedrozbiorowych (województwo bełskie). Współczesnej  wykonaniu datacji zaprzecza też brak przed wspomnianą bramą istniejącego już wtedy rawelinu i słoniczoła.
Wg dr Sawy Franciszek Bruder też nie był w Zamościu a wykonał widoki na podstawie litografii Boveta. Rysunek przedstawia ten sam widok (różni się brakiem m.in. topól z prawej strony i jednej z ...krów, jest też nieco mniej sprawny artystycznie). Akwarela Brudera zamiast bukolicznego obrazka przedstawia już uwspółcześniony już, bardziej surowy widok przedpola (wojsko), przy jednoczesnym pozostawieniu nieaktualnych szczegółów panoramy miasta.
Dla "Przyjaciela Ludu" wykonano rycinę prawdopodobnie również na podstawie Boveta (rycina powielana, więc bardziej dostępna, niż rysunek).


* Związek ordynata Stanisława Kostki Zamoyskiego ze Szwajcarią wynikał z umieszczeniem z końcem 1816 czterech synów w Akademii Genewskiej.

Czytany 381 razy Ostatnio zmieniany sobota, 15 lipiec 2017 20:24

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14383750

Wyświetleń