nagłówek

POCHODY PIERWSZOMAJOWE

Andrzej Kedziora styczeń 15, 2013

Po odzyskaniu Niepodległości pierwszy wiec w dzień 1 maja zorganizował w 1920 związek robotników rolnych, w 1929 Stronnictwo Chłopskie. W 1926 demonstrowało aż 1200, do końca doszło 800 osób (PPS, Żydzi), które przeszły ul. Lubelską na Rynek, następnie Nową Osadę. Pochody te często rozpędzała policja. Na pocz. lat 30-ych udekorowane  czerwonymi flagami  dorożki objeżdżały miasto z ulotkami i transparentem zapraszającym na wiec (plac przy ul. Ciepłej). Rekord padł w 1936 - ponad 3 tys. - bo dołączyli i okoliczni chłopi (w tym ok. 1500 młodzieży). Przed wojną nastąpił zmierzch tych pochodów (fason trzymali jedynie Żydzi).
Pierwszy po wojnie 1 maja (1945) rozpoczęło ...nabożeństwo, miasto ozdobiono portretami i kilimami, po przemówieniach w Rynku (godz. 12), 10 tys. osób przeszło do parku (odsłonięto pomnik żołnierzy AC), potem z parku przeszła defilada. Kolejne pochody stawały się oficjalnymi, obowiązkowymi manifestacjami poparcia dla władz. Ustalił się ich rytuał, pochody szły tradycyjnie z Nowego Rynku na Stare Miasto (trybuna przed szkołą nr 1, Ratuszem, nadszańcem, na Pl. Wolności, przy ul. Lubelskiej - tu gdzie ob. przystanek, względnie dalej przed ob. "Delikatesami", lub Urzędem Wojew.) i gromadziły coraz więcej osób, do 30 tys. (l. 70.). Załamanie przyszło w l. 80. W 1987 po wysłuchaniu z radia gen. Jaruzelskiego pochód z Rynku, Grodzką, Akademicką, przeszedł obok trybuny przy "Hetmanie" i rozwiązał się przy ul. Okrzei. Przemaszerowało 100 grup. Drugiego święta państwowego nie czczono ulicznymi manifestacjami, tylko 22 VII 1958 odbyła się w Zamościu wojskowa defilada.


 * W 1939 obchód organizował Okręgowy Komitet Robotniczy PPS. Poprzedniego dnia o siódmej wieczorem odbył się capstrzyk i przejście ulicami Piłsudskiego, Akademicką, Staszica, Lwowską, Gminną, Św. Piątka, Żdanowską, Sienkiewicza, Lwowską, Żeromskiego, Wyspiańskiego, 1 Maja, Piłsudskiego (pod lokal PPS). 1-go pobudkę o 7-mej odegrała młodzież PPS, przejeżdżając na rowerach ulicami miasta. O 10-tej zebrani pod lokalem przeszli na Rynek, gdzie odbyło się zgromadzenie (przewodniczył Jan Wójcik i Hilary Szecher). Po przemówieniach ruszono w ostatni pochód - ul. 3 Maja, Bazyliańską, Staszica, Żeromskiego, 1 Maja i Piłsudskiego, gdzie zakończył się. O 16.30 w "Stylowym" rozpoczęła się akademia.
 * Hasła z pochodu 1 V 1953 w Zamościu:
 - Chłopi i chłopki! Walczcie o wzrost urodzajów, rozwijajcie hodowlę, rozszerzajcie kontraktację, wypełniajcie terminowo obowiązki wobec Ojczyzny!
 - Młodzieży Polska! Stawaj pod sztandary ZMP. Bierz przykład z leninowskiego i stalinowskiego Komsomołu!
 - Braterskie pozdrowienia bohaterskiemu narodowi koreańskiemu walczącemu o wolność i niezawisłość swej Ojczyzny!
 - Niech żyje i krzepnie niewzruszona przyjaźń i współpraca krajów ludowo-demokratycznych i Związku Radzieckiego!
 - Niech żyją bojownicy wyszkolenia bojowego! Niech żyje Wojsko Polskie! Niech żyje PZPR, niech żyje Bierut
 - Niech żyją przodownicy pracy!  

 * Kolejność szyku kolumny 1-majowej
(1970): orkiestra TSWL, poczty sztandarowe, komitet obchodów, PMRN i PPRN, ZHP, ZMS, ZMW, sportowcy, szkoły podstawowe, orkiestra ZFM, SN, SRB, TR-T, TM, TElektr., TEkon., I LO, II LO, PLSP, GRN, ORMO, PZGS, Chłodnia, OSP, LOK, Zakł. Mięsne, ZZPT, REDP, ZJD, WZMot., sądownictwo, służba zdrowia, banki, PKO/PZU/SOP, ZPB, ZEnerg., POM, MPGK, ODIM, MPRB, WSTW, PKS, "Autonaprawa", PKP, wojskowe rodziny, WSS, WPHS, MHD, młyny, Centrala Nasienna, "Ruch" i "Dom Książki", OUPT, RUT, Zamojskie Zakłady Usługowe, WZGS, GS, Centr. Tekstylno-Odzieżowa, "Arged"/"Eldom", browar, melioracja, MZBM, ZZPTMB, "Bacutil", spółdzielnie "Rozwój", "Wzór", wielobranżówka, ogrodniczo-pszczelarska, "Beton", cech rzemiosł, spółdz. materiałów bud., szewców i cholewkarzy, stolarzy, "Solidarność" z Łapiguza, TOPL, kółka rolnicze, sprzęt POM, straż pożarna, motocykle i taksówki.

Czytany 575 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 13 luty 2018 18:44

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

13462817

Wyświetleń