nagłówek

PODKARPIE

Andrzej Kedziora grudzień 12, 2012

Dawny zespół klasztorny Bonifratrów. Po kasacie zakonu pusty obiekt nabył na licytacji w 1784 Żyd Jakub Erlich właśc. składu kobierców. Urządzono tam m.in. zajazd "Pod Karpiem". Pod k. XIX w. właściciele 2 Żydzi wynajmowali 80 izb (mieszkania oficerów, składy zboża i soli, dom modlitw), czerpiąc 3 tys. rb. dochodu. W 1924 największą część miała Bajla Gitla Taub (28%). W 1928 jedynym nieżydowskim lokatorem był dozorca Stanisław Karabin. W l. 30. było tam prawie 60 mieszkań. Podkarpie miało nawet swój dom modlitw, w żydowskiej tradycji przetrwało jako "dos hejfl" czyli podwórko. W l. 50. księga meldunkowa odnotowywała 63 mieszkania, w 1962 - 56 (m.in. 11 trzyizbowych) oraz 6 zakładów usługowych, 1966 zamieszkiwało tam 280 osób.
Podczas renowacji (1964-71) wydobyto z podziemi wiele kości, odsłonięto arkadowe krużganki (piętrowe - zach., płd. i płn. - parterowe), odtworzono geometryczne polichromie elewacji płd., balkon nad studzienką, ale i nie mające tradycji facjatki, pozostawiono 42 mieszkania i urządzono restaurację (osobne hasło: Restauracje). Malowniczy dziedziniec znowu jest bardzo zaniedbany. Doczekało się poetyckiego wizerunku - tomik Podwórko Romualdy Kowalickiej. Oprócz niej mieszkali tam również bracia Stopowie, Zbigniew Maśko, Lucjan Górski, Włodzimierz Wasiluk.


 * Masz tu 10 zł , maszeruj biegiem pod "Karpia" i przynieś sztosik kminkówki, 2 butelki porteru i jeszcze bochenek świeżego chleba od piekarza. Za resztę serdelków i kawałek chleba zwierzynieckiego. (l. 20-te XIX w. - ze wspomnień służącego w twierdzy podchorążego  Ignacego Komorowskiego)
* Podczas remontu w l. 60-tych z piwnic robotnicy wynosili szkielety zakonników oraz osób pochowanych w klasztornych kryptach. Układano je na dziedzińcu w kilku warstwach. Następnie gdzieś wywieziono. (za "Kroniką Tygodnia" z XI 2016)

Czytany 355 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 20 wrzesień 2018 08:17

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14304593

Wyświetleń