nagłówek

NADSZAŃCE

Andrzej Kedziora styczeń 25, 2013

W Zamościu  nazywane były również "kawalerami" (osobne hasło). Wznoszono je na urządzeniach obronnych, wewnątrz nich, jako dodatkowe stanowiska ogniowe.
Powstały podczas gruntownej modernizacji twierdzy przez Jana Malletskiego. Umieszczone w szyjach bastionów miały za zadanie ostrzał najsłabiej bronionego z wałów przedpola na osi bastionu. Początkowo (1810-1812) wzniesiono jedynie ziemne nadszańce (bastiony IV, VI i VII). Wkrótce jednak Malletski przystąpił do udoskonalenia obrony przedpola bastionów i wykorzystując pomysły Marca Montalemberta (francuski fortyfikator z k. XVIII w.) wzniósł dwa murowane dwukondygnacyjne nadszańce, ściśle połączone z przyległymi kurtynami. Wygięta wklęśle ściana zewnętrzna umożliwiała koncentrację ognia. Do ostrzału przystosowany był także osłonięty ziemnym przedpiersiem taras nadszańca, na który wciągano działa przy pomocy pochylni. Olbrzymie wymiary nadszańców (większy w miejscu najdł. 105 m, najszer. 36 m, wys. 13 m) związane były z pełnionymi przez nie funkcjami koszarowymi.
Obydwa otrzymały identyczną, surową, monumentalną formę architektoniczną (różniły się tylko długością fasady - płd. 94 m. płn. 77 m). Z ceglanymi elewacjami kontrastują kamienne obramienia okien, otworów strzelniczych i portali, a także charakterystyczne wysokie, połączone ze sobą "ślepe" arkady. Wystrój ten nosi cechy klasycyzującego neomanieryzmu, czy jak kiedy indziej określono rozwiniętego klasycyzmu, nawiązującego do wzorów włoskiej (XVI w.) i francuskiej (k. XVIII w.) architektury fortecznej. Ponadto możemy odnaleźć tu echa odkryć sztuki egipskiej - boczne ryzality fasad lekko pochyłe i zwężające się u góry przypominają pylony, a portale zewnętrze nawiązują do form sarkofagów. Osobne hasło: Nadszaniec południowy, nadszaniec północny.
Trzeci nadszaniec nie został już zrealizowany. W Petersburgu zachowały się rysunki niezrealizowanego, analogicznego do istniejących, nadszańca prawdopodobnie w bastionie II.

Czytany 1135 razy Ostatnio zmieniany środa, 06 grudzień 2017 17:49

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14049816

Wyświetleń