nagłówek

LOKACJA ZAMOŚCIA

Andrzej Kedziora styczeń 08, 2013

W 1578 Jan Zamoyski osiągnął szczyt drabiny społecznej (kanclerstwo, ślub z Radziwiłłówną), mieszkał jednak ciągle w starym, z czasem murowanym zameczku w Skokówce. Wtedy właśnie postanowił wznieść nową rezydencję. Zatrudnił 1 VII 1578 architekta Bernarda Moranda.
Decyzja o budowie miasta, a nie tylko uzgodnionego pałacu zapadła późną wiosną 1579 i podjęta została korespondencyjnie (wyperswadowano Zamoyskiemu miejsce na terenie Żdanowa - jak mówi legenda - za wsią na Białej Górze). Było to niewielkie wyniesienie - wyspa Ostrów w zlewisku dwu rzek (osobne hasło), która od południa przechodziła w tzw. Kępę Stawową (osobne hasło). Wg "szkoły krakowskiej" pałac powstał w miejscu rozebranego skokowskiego zameczku, a więc w poprzek Starówki płynąć miała rzeka! (osobne hasło - Średniowieczny Zamość) Z końcem 1979 B. Morando przedstawił gotowy plan miasta (malowanie rozmieszczenia placu na miasteczko), prawdopodobnie później modyfikowany (osobne hasło: "Miasto idealne"). Jesienią rozmierzono Przedmieście Lwowskie, wzniesiono pierwsze drewniane domy i rozpoczęto prace przy pałacu (osobne hasło Budownictwo 1579-1605). Zakończeniem fazy przygotowawczej było ogłoszenie w 1580 aktu lokacyjnego (osobne hasło). Zamość lokowany (założony) został na prawie magdeburskim (niemieckim).
Od 1581 wznoszono domy z funduszy Zamoyskiego. Ustanowiony został zasadźca (wójt Wojciech Wnuk osobne hasło). Pierwsi osadnicy przybywali m.in. z Gdańska, Lwowa, Warszawy, Torunia, Lublina, Sandomierza, Kazimierza Dolnego, Garwolina, Sulejowa, Chęcin, a nawet z zagranicy, od 1585 także innych wyznań. Werbunek prowadzili słudzy kanclerza, wzywano do osiedlania pisząc listy do innych miast (tym sposobem niemałą liczbę sprowadzono). Lokację organizacyjno-prawną zakończyło wydanie w 1585 przywileju królewskiego, w tym czasie kończono również lokację przestrzenną miasta. Osobne hasło: Początki Zamościa.


 * Vanozzi - Miasto Zamość założył pan kanclerz z powodu, że się w tej okolicy urodził.

Czytany 743 razy Ostatnio zmieniany niedziela, 15 październik 2017 15:05

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14056429

Wyświetleń