nagłówek

KUKOLNIK BAZYLI (1765-1821) profesor Liceum Królewskiego, redaktor Dziennika Ekonomicznego

Andrzej Kedziora listopad 07, 2012

Ur. na pograniczu słowacko-węgierskim, w polskiej rodzinie unitów. Doktorem filozofii i nauk wyzwolonych został na Uniwersytecie we Lwowie, profesor nauk przyrodniczych i rolnictwa. Do Zamościa przybył w 1789, wykładał fizykę, historię naturalną i nauki ekonomiczne w Liceum Cesarsko-Królewskim, nadobowiązkowo rolnictwo dla młodzieży szlacheckiej, był dziekanem. Ożenił się z tutejszą mieszczką (1794) i nabył folwark na Lubelskim Przedmieściu. Podróżował  do Niemiec, Czech i Austrii w celu poznania nowoczesnego rolnictwa. W 1791 ogłosił publicznie konspekt prowadzonych bezinteresownie w niedziele i święta wykładów Treść nauk rolniczych (cieszyły się później dużym zainteresowaniem - słuchacze od 1793 mieli prawo zdać publiczny egzamin i uzyskiwali stosowne zaświadczenie), następnie pierwszy w Polsce podręcznik gospodarstwa wiejskiego Zbiór prawideł ekonomicznych podług starożytnych i teraźniejszych ekonomiki autorów dla uczącej się młodzieży ułożony (1800 i 1802, dwa z zamierzonych 5 tomów). Doświadczenia i obserwacje rolnicze prowadził we własnym gospodarstwie w Zamościu.  Był w 1801 współzałożycielem Zamojskiego Towarzystwa  Ekonomicznego. W 1803-1804 z W. Gutkowskim wydawał "Dziennik Ekonomiczny Zamoyski" (osobne hasło) - pierwsze w Polsce czasopismo rolnicze.
Od XII 1803 profesor katedry fizyki doświadczalnej Instytutu Pedagogicznego w Petersburgu, następnie również dyrektor, wykłada też rolnictwo, później profesor petersburskiego uniwersytetu (nie przyjął godności rektora). Prowincjonalny profesor został czł. elitarnego Cesarskiego Wolnego Towarzystwa Ekonomicznego. Redagował dwa czasopisma (w tłum. Kurs wiadomości gospodarczych i Pismo ekonomiczne), wydał w j. ros. Podstawy gospodarstwa wiejskiego (1810, , wyd. II 1816). W 1820 został dyrektorem Liceum w Nieżynie. Zmarł samobójczo. W Zamościu urodził się jego syn Paweł (1795-1884) profesor Uniwersytetu Wileńskiego, historyk, poeta.

Czytany 353 razy Ostatnio zmieniany środa, 05 kwiecień 2017 19:35

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15991490

Wyświetleń