nagłówek

KOŁO MIŁOŚNIKÓW KSIĄŻKI

Andrzej Kedziora luty 10, 2013

Trzecie po Warszawie i Krakowie towarzystwo bibliofilskie w Polsce (w 1925 istniały jeszcze w Paryżu, Poznaniu i Lwowie). Inicjatorem i organizatorem był Zygmunt Klukowski (osobne hasło) a jego najbliższymi współpracownikami byli: Kazimierz Lewicki i Henryk Rosiński. Za początek działalności przyjmuje się otwarcie wystawy książki polskiej (III w Polsce, po Krakowie 1904, Warszawie 1922), połączone z odczytem Z. Klukowskiego (7 X 1923). Współorganizatorami wystawy była też Wanda Madlerowa i Edward Kopciński. Następnego roku dołączyli do tego grona kolejni bibliofile, m.in. dwaj poeci: Bolesław Leśmian i Stanisław Młodożeniec. Formalnie KMK istnieje od 1925, gdy uchwalono jego statut (w I 1926 - 16 osób), wg którego jego celem jest zamiłowanie do książki w ogóle, do pięknej zaś w szczególności. Uczestniczy w trzech pierwszych zjazdach bibliofilskich (6-8 delegatów). Przygotowuje specjalne wydawnictwa bibliofilskie: Kwadraty St. Młodożeńca (1925), Ballady B. Leśmiana - zniszczone (1926) i Książeczko moja T. Gładycha (1928). Z. Klukowski był stale wybierany do Rady Bibliofilskiej, otwierał jeden ze zjazdów, wystąpił też z referatem. Członkowie koła wygłaszali odczyty, organizowali kolejne wystawy grafiki polskiej (1926), książki (1927, 1933), druków zamojskich XVI-XX (4-11 V 1939). Wydarzeniem o ogólnopolskim rozgłosie była organizacja w 1929 Zjazdu Szymonowiczowskiego (osobne hasło) z bogatym plonem naukowo-wydawniczym. Po 1930 przychodzi zastój w działalności KMK, które w 1934-35 istniało tylko na papierze.
W 1936 nastąpił renesans KMK, obok Klukowskiego pojawili się nowi działacze, m.in. Adam Szczerbowski, który jest inicjatorem "Książnicy Literackiej", w której wyszło 7 pozycji literackich i bibliofilskich (m.in. jego autorstwa antologia współczesnej poezji polskiej, 1936, monografia twórczości Leśmiana, 1938). Pod szyldem KMK reaktywowano "Tekę Zamojską" (osobne hasło). Do wybuchu wojny zamojskie koło miało 23 członków, zorganizowało 24 odczyty, 5 wystaw, wydało 19 książek, jako ostatnią ilustrowany esej Zamość Zofii Serafin-Sochańskiej.
W 1927 KMK przejął podupadłą Bibliotekę Miejską (osobne hasło). W 1926 powstało będące "filią dorosłego" Koła - bardzo aktywne szkolne KMK (60-70 członków), pod opieką K. Lewickiego, potem Tadeusza Gajewskiego i A. Szczerbowskiego. W 1978 z inicjatywy WiMBP powstało Zamojskie Tow. Miłośników Książki (prezes Kazimierz Buczek) - bez śladu znaczącej działalności (osobne hasła: Towarzystwo Miłośników Książki "Książnica Zamojska").


 * Członkowie KMK: Włodzimierz Adlof (sędzia), Michał Bojarczuk - nauczyciel, Karol Braunsztajn - architekt, Feliks Czekierda - komornik, Tadeusz Gajewski - nauczyciel, Zygmunt Klukowski - lekarz, Kamilla Kopcińska - dyr. szkoły handlowej, Edward Kopciński - artysta-malarz, Zygfryd Krauze - notariusz, Bolesław Leśmian - poeta, Stanisława Lewicka - śpiewaczka-amatorka, Kazimierz Lewicki - dyr. gimnazjum, Antoni Łazarczyk - sędzia, Wanda Madlerowa - dyr. gimnazjum, Władysław Mickiewicz - nauczyciel, Stanisław Młodożeniec - poeta, Witold Mogilnicki - właściciel ziemski, Jan Ogórkiewicz - introligator, Ryszard Ostrowski - drukarz, Michał Pieszko - nauczyciel, Zofia Pohoska - dentystka, Zygmunt Pomarański - wydawca, Henryk Rosiński - rejent, Adam Szczerbowski - gimnazjum, Marian Wtorzecki - architekt, Kazimierz Zaremba - architekt, Janina Zubowiczowa - adwokatowa.

Czytany 1093 razy Ostatnio zmieniany środa, 17 kwiecień 2019 06:22

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15991495

Wyświetleń