nagłówek

KINO STYLOWY

Andrzej Kedziora luty 08, 2013

Pierwszy seans odbył się w Wielkanoc 4 IV 1926, przez 4 dni wyświetlano Świat zaginiony wg Conan Doyle'a, film o który ubiegały się wszystkie miasta (Cuda techniki kinematograficznej ukazywały świat bajki, legendy, postacie i zwierzęta przedpotopowe, życie przed tysiącami lat). Oficjalnie otwarte zostało 1 IX staraniem Sejmiku Powiatowego w d. kościele franciszkańskim, jako Kino-teatr (dzisiejsza nie gramatyczna, męska forma nazwy, jest reliktem tamtej pierwotnej funkcji), miało 380 miejsc - drewniane fotele zamówione w 1924 we Lwowie. Na inaugurację przedstawiono film niemy Wieczór cygańskich romansów z udziałem  wybitnej warszawskiej śpiewaczki i miejscowych muzyków, następnie od 5 IX słynny Indyjski grobowiec, potem Nędzników. W repertuarze były głównie filmy ameryk. i polskie (podczas seansu Trędowatej jedna z pań doznała nerwowego wstrząsuzbyt może przeczulona po tragicznych przejściach w Rosji - obecni lekarze nie pośpieszyli jej z pomocą). Grano też inne słynne filmy, Burza nad Azją Pudowkina, Miłość i łzy Chopina (w jego roli Pierre Blanchar), Boska kobieta (Greta Garbo). Dla ludności wiejskiej wyświetlano w 1927 po cenach ulgowych Chłopów (z pogadanką). Do końca 1927 kino miało 92.583 widzów.
Pierwszym zarządzającym był Zdzisław Zdziennicki, później Bolesław Chmurzyński i Henryk Biernacki. Kino zatrudniało 6 osób (3 renomowanych muzyków, kasjer Maks Tauber, bileter Wincenty Burzyński i mechanik Stanisław Małaszyński). Od 1930 Wydział Powiatowy wydzierżawił je spółce złożonej z pracowników kina.   W VIII 1930 wyświetlono pierwszy w Zamościu film śpiewno-dźwiękowy (głos odtwarzano z płyty), amerykański Pieśń żywiołów. W  XII 1930  zainstalowano aparaturę dźwiękową wyświetlając Śpiewaka jazz-bandu (pierwszy na świecie film dźwiękowy, prod. 1927). Od 1938 wyświetlano także filmy barwne (pierwszy powstał w 1935). Przez dłuższy czas na przemian grano nadal filmy nieme.
Kino cieszyło się olbrzymią frekwencją, posiadało barek kawowy. W 1936 przeprowadzono remont, m.in. krzesła zastąpiono fotelami, założono nową kurtynę z pąsowego pluszu i kulisy ze srebrzystego welwetu, zakupiono fortepian m-ki "Bechstein". Salę wynajmowano na wszystkie ważniejsze uroczystości w mieście i spektakle teatralne, wystąpiła tu większość gwiazd polskiej estrady (pow. sceny 150 m2). Ostatnim kierownikiem kina przed wojną był Władysław Biernawski. W XII 1939 Niemcy zmienili nazwę "Stylowego", na "Capitol", którą zamościanie przekręcali na "Kapitulacja" (pierwszy znany afisz z nazwą z 21 I 1942). Czynne było w dni powszechne o 16.00, w niedziele o 14.30 (od 6 I 1944 wyświetlano Titanica), a ostatni niemiecki seans miał miejsce 13 VII 1944.
Zrabowaną aparaturę ("Ernemann-2") odnalazł i uruchomił Stanisław Małaszewski, za zgodą komendanta miasta już 15 VIII 1944 kino-teatr otwarto ponownie. Grano ukrytą przez niego Trędowatą i Królową Śnieżkę oraz 29 VIII wypożyczoną przez wojsko Aktorkę, Dwóch żołnierzy i Trzech muszkieterów. Pierwszym po wojnie kierownikiem został Wincenty Burzyński (był nim aż do 1970). W III 1945 umowę na dzierżawę kino z "Filmem Polskim". Dopiero z pocz. l. 50. otrzymano nowocześniejszy projektor ("Ernemann-7"). W 1950 zatrudniony był: kierownik, kasjerka, operator, jego pomocnik, uczeń, st. bileter i 2 bileterki.
Bodaj ostatni na kilka lat film amerykański grano w VIII 1949 (Podejrzenie).  W 1955 wg sprawozdania cenzury - dużą frekwencję miały radzieckie, włoskie i francuskie, słabą NRD-owskie, polskie i węgierskie (grano też australijskie, meksykańskie, argentyńskie, chińskie. W 1952 - 334.818, 1953 - 371.384 widzów. 1 I 1956 kino zaliczone do I kategorii i mogło grać 90 seansów miesięcznie.
W 1960 zainstalowano ekran panoramiczny (pierwszy taki film powstał w 1952), i miękkie fotele. W 1962 na 1215 seansach było 348 tys. widzów! W 1966 było 540 miejsc (w tym 192 na balkonie). W 1977 i 1984 dokonano gruntownych remontów. Jeszcze w l. 70. zdarzało się, że miesięcznie kino odwiedzało nawet 45 tys. widzów! W 1984 "Stylowy" zatrudniał 13 osób, wyświetlił 109 filmów nowych (31 pol., 57 socjal., 21 kapitalistycznych) i kilkadziesiąt powtórkowych na 1628 seansach (śr. 149,6 widza) dla 243,6 tys. widzów (135 na polskich filmach, 19,5 socjal., 89 kapitalistycznych).
Z końcem l. 80. kino zaczęło przegrywać z video. Spadła frekwencja, kolejno w 1989 wyniosła 154 tys., 1990 - 117 tys., 1991 - tylko 33 tys. (najbardziej kasowe filmy gromadziły najwyżej 100 widzów na seansie), a w 1992 - 29 tys. Kino ratowało się wyświetlaniem lektur. 1 IV 1991 Instytut Filmowej Dystrybucji "Max" oddz. w Lublinie przekazał kino samorządowi. W związku ze zwrotem kościoła 31 I 1994 odbył się ostatni seans, następnego dnia kino przeniesiono do wydzierżawionego przez miasto GKO (1 III pierwszy seans Fatalny instynkt).  Zredukowano zatrudnienie z 8 do 5 osób (dyrektor, 2 operatorów, 2 kasjerki, równocześnie - bileterzy, sprzątaczki, plastyk), lecz kino i tak zdane jest na dotację z budżetu miasta. Frekwencja: 1994-97 kolejno (w tys.) 32, 61, 70, 66. W 1998 kino było modernizowane (334 miejsca), od 1999 posiadało nagłośnienie Dolby Digital, w 2002 - ok. 70 tys. widzów, w 2009 - 65 tys. na 86 filmach (najwięcej Popiełuszko 10 tys., gł. uczniowie).
Z okazji 70-lecia 6 IX 1996 kino po raz pierwszy wyświetlało film w dniu ogólnop. premiery (Mission Impossible). 27 VI 2000 zainaugurowało działalność Kino Letnie (dziedziniec Akademii). W nagrodę za frekwencję Pana Tadeusza A. Bubeła wyjeżdżał do Cannes. Organizuje Międzynarodowe Dni Filmu Religijnego "Sacrofilm" (osobne hasło) i Letni Festiwal Filmowy (osobne hasło).
Ponad pół wieku przepracował tu Stanisław Małaszewski, a obok niego 40 lat Józef Basiak (obaj operatorzy), kilkadziesiąt lat W. Burzyński, Kazimiera Szykuła i Aniela Grochowska (bileterki), Regina Siedlecka (kasjerka), Maria Smolińska (25 lat) później Radosław Turczyn (ponad 30). Po W. Burzyńskim kinem kierowali: Waldemar Góra (1971-75) i Adolf Kępowicz (1975-91). Od 1991 dyrektorem kina jest Andrzej Bubeła.
Ostatni seans w starym kinie 22 VII 2010 o 22.30 Shreka Forever obejrzało ok. 50 osób. W ciągu 16 lat ponad 1 milion biletów, najwięcej Ogniem i mieczem (45 tys., dystrybutor udostępnił kopię Zamościowi, przed Chełmem i Siedlcami) i Pan Tadeusz (40 tys.), a z zagranicznych Pasja (25 tys.) i Titanic (13 tys.). 30 VII 2010 podczas pierwszych seansów w nowym kinie prezentowano filmy: Shrek, Incepcja, Uczeń czarnoksiężnika. W ciągu 2 tygodni frekwencja wyniosła 15 tys. widzów.
Nowe kino przy ul. Odrodzenia wzniesiono w 2009-2010 kosztem 17,5 mln zł z pomocą unijnej dotacji (6,4 mln), z trzema salami: 374, 172 i 110 miejsc oraz garażem podziemnym (38 m.). Otrzymało nazwę Centrum Kultury Filmowej "Stylowy". Centrum organizuje szereg filmowych imprez i cykliczne przedsięwzięcia typu Kobiece wieczory, Walentynki, Dzień dziecka. Od 2012 wszystkie trzy sale wyświetlały w 3D a jeszcze kawiarenkę internetowa zamieniono na salę studyjną - 24 miejsca. 15 VII 2016 wprowadzono technologię 3D w systemie DepthQ oraz nowe srebrne ekrany, a w XII 2017 salę nr 5 (62 m.).
W 2011 - 202 tys. widzów (20 tys. Bitwa Warszawska), 2012 - 179 tys., 2015 - 203 tys., 2016 - 219 tys., 2017 - 230 tys. (najlepszy wynik Listy do M 3 ponad 15,6 tys.). W nowym kinie absolutny miesięczny rekord padł w I 2014 - 28 tys. (Wkręceni 11,5 tys.), rekord weekendu - 4321 (11-13 XI 2016). Filmy studyjne ogląda rocznie ok. 7 tys. widzów.


 * Po wprowadzeniu filmów dźwiękowych - Publiczność ma teraz przyjemną nowość podczas przedstawień dźwiękowych. Orkiestra grywa w westybulu, gdzie jest bufet, przed i po przedstawieniu. Nastrój muzykalno-taneczny dobrze też wpływa na frekwencję. Westibul powoli zamienia się w foyer teatralne - ostatni krzyk mody, bo z muzyka i wonną mokką, czego inne foyers nie mają, nawet w stolicach. "Słowo Zamojskie" 1930, nr 36
 * Pierwszy wyświetlony film wspomina - pierwszy kinooperator  Stanisław Małaszowski (wg niego 1925): Kręciłem "Nibelungów" i później drugą część "Krew za krew". Ludzie płakali podczas seansu. Grała trzyosobowa orkiestra, później zaangażowany był jeszcze śpiewak z tubą, bo wiadomo, wówczas film był niemy ("Kurier Lubelski" z XI 1960). 

 !!!
Wg urzędowej informacji z 1954 - Zainteresowanie zamojskiej publiczności skierowane było głównie w stronę filmów radzieckich, polskich i z krajów demokracji ludowej, natomiast filmy produkowane przez wytwórnie kapitalistyczne nie cieszyły się szczególnym powodzeniem.

 !!! W 1963 Przeminęło z wiatrem grano jednocześnie w Tomaszowie na tzw. pętlę. Po emisji w "Stylowym" pierwsza godzinna szpula jechała do Łabuń, a tam przejmował ją samochód z Tomaszowa, po godzinie sytuację powtarzano z drugą i trzecią szpulą. Przez godzinę ten sam film wyświetlano w dwóch kinach!
  * Kino "Stylowy" zagrało też "siebie" w filmie Wyrok śmierci (1980), który miał prapremierę w ..."Stylowym".
 *
Urszula Kozioł - Tu przywozili mnie rodzice z zapadłych wioseczek i lasów żebym zobaczyła filmy z Chaplinem, Flipem i Flapem. To były pierwsze moje wtajemniczenia w magię sztuki filmowej.     

Czytany 950 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 14 czerwiec 2018 20:43

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14207862

Wyświetleń