nagłówek

KAMIENICA OWANISOWICZOWSKA, Rynek Wielki 10

Andrzej Kedziora grudzień 11, 2012

Związana była w pierwszym okresie z ormiańskimi właścicielami. Pierwszy, parterowy dom narożny wystawił na przełomie XVI/XVII w. Murat Jakubowicz jeden z pierwszych Ormian w Zamościu. Szybko jednak współwłaścicielami posesji zostali kolejno dwaj inni Ormianie. Obecny kształt architektoniczny kamienica uzyskała prawie pół wieku później staraniem nowych właścicieli Owanisowiczów, którzy mieszkali w niej jeszcze w 1 ćw. XVIII w. Jej walory tkwią przede wszystkim w zachowanym zespole tzw. lubelskich dekoracji sklepień w podcieniu, sieni i dwu tylnych izbach (przez ok. ćwierć wieku "Orbis"). Oprócz jońskich i dzwonkowych listew są tu także liczne plakiety z głowami aniołów, rozetami, orłami wazowskimi, hierogramami w promienistych gloriach (IHS, MARYA). W 1967 okryto w parterze zabytkowy drewniany strop.
Jedyna w tej części pierzei, podobnie jak pierzei ormiańskiej, kamienica dwupiętrowa z attyką! Taki jej wizerunek przekazuje obraz J. Lelewela z 1 ćw. XIX w. Aż 3 kondygnacje spowodowały, że z końcem XIX w. fasada wzmocniona została aż trzema piętrowymi przyporami. Zachowały się pozostałości attyki - hermowe pilastry z cekinami (był też fryz jelonkiem gonionym przez psa myśliwskiego) a także fragment starego renesansowego portalu.
Od 1783 do poł. XIX w. kamienica była własnością jednej z najbogatszych rodzin zamojskich Koziołkiewiczów (przez pewien czas była tam również mennica), a od pocz. XX w. aż do ostatniej renowacji należała do innej znanej rodziny Żmindów. Łączy się z nią tragiczny epizod wojenny, gdy w 1944 zginął (Ucieczki) Stanisław Żminda, syn Andrzeja - właściciela domu i znanego zegarmistrza zamojskiego.

Czytany 312 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 11 październik 2018 15:36

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14673597

Wyświetleń