nagłówek

INFUŁACI

Andrzej Kedziora grudzień 31, 2012

Stali na czele miejscowej Kapituły, będąc w 1600-1992 najwyższymi dostojnikami kościelnymi w Zamościu. Niegdyś każdy infułat był zwyczajowo drugą po ordynacie osobą w mieście, przewodniczył zebraniom zarządu miasta, wchodził w skład Trybunału, zarządzał instytucjami typu charytatywnego (bursa, "bank pobożny", szpitale). Był też opiekunem młodego ordynata, który obejmując ordynację składał na jego ręce przysięgę. Pełnił oczywiście również władzę nad kościołem i całym duchowieństwem w mieście. W hierarchii kościelnej infułat stał przed całym duchowieństwem diecezjalnym, zaraz po kapitule katedralnej.
Papież nadał im bardzo rzadki przywilej noszenia pontyfikaliów (dotąd tylko archiprezbiter z Kościoła Mariackiego w Krakowie), podobnych do biskupich - mitry i pastorału, a wzorowanych na szatach opata z Żółkwi. Fioletową pelerynkę i krótki płaszcz dopełniał niewielki krzyż na piersi. W muzeum kolegiackim zachowało się też dekoracyjnie haftowane ceremonialne obuwie.
Pierwszym infułatem był Mikołaj Kiślicki (1600-20), jego wizerunek przekazuje obraz kolegiacki ze św. Mikołajem, potem kolejno: Wawrzyniec Starnigiel (1621-39), Jakub Skwarski (1639-62), Andrzej Kłopocki (1662-67), Jan Unikowski (1667-95), Andrzej Abrek (1695-1700), Jan Dłużewski (1700-1707), Wawrzyniec Sikorski (1707-15), Józef Skocki (1715-23), Tomasz Ormiński (1723-35), Jakub Arakiełowicz (1735-39), Maciej Pawołowicz (1739-49), Jan Trembiński (1749-96), Jan Lubański (1796-1806), Onufry Skotnicki (1806-14), Józef Koźmian (1814-23), Marceli Gutowski (1823-26), Benedykt Majewski (1826-29), Aleksander Ulidowicz (1829-58), Walenty Baranowski (1858-71), Andrzej Karnicki (1875-91), Tomasz Petrykowski (1891-1907), Władysław Szymoński (1907-1915), Wincenty Hartman (1919-47), Walenty Goliński (1947-48), Ludwik Zalewski (1948-58), Józef Dąbrowski (1952-76), Walenty Ligaj (1976-88) i jako XXVIII infułat Jacek Żórawski (1988-2007). Do kasaty akademii aż 10 z nich było wcześniej jej profesorami (9 rektorami).
Wśród infułatów byli późniejsi biskupi: J. Dłużewski (chełmski), J. Koźmian (kujawsko-kaliski), M. Gutkowski (podlaski) i W. Baranowski (lubelski). Ten ostatni przez kilka lat stał jednocześnie na czele kapituł dwu diecezji. Natomiast M. Gutkowski i A. Ulidowicz pełnili równocześnie funkcję naczelnego kapelana wojsk polskich.
Historyczną rezydencją infułatów jest stojąca obok Kolegiaty Infułatka. Pod k. XVIII w. gospodarowali na folwarku w Kalinowicach z polem o 2 łanach, 3 łąkami i 10 poddanymi i folwarczku na Sadowisku. Do najgospodarniejszych należał J. Trembiński (osobne hasło). W 1947-88 infułaci zamojscy rezydowali stale poza Zamościem. W ścianie przyległego budynku znajdują się od 3 I 1981 tablice z nazwiskami wszystkich zamojskich infułatów.


* Pod koniec XIX w. przy kolegiacie na potrzeby księży pracowali: kucharz, lokaj, stróż, grabarz zarazem szwajcar, szafarka, służąca.

Czytany 1306 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 22 luty 2018 08:51

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

13467881

Wyświetleń