nagłówek

CYRK

Andrzej Kedziora luty 17, 2013

W znanej ok. poł. XVIII w. w całej Polsce trupie kuglarskiej Drewniaka występował Wojciech Skowron z Zamościa (grał na bębnie, udawał głosy gęsi, kaczek, kur, "dudków", potrafił też szczekać i wyć jak pies lub wilk, rżeć jak koń, ryczeć jak krowa, beczeć jak kozioł). Na jarmarki zamojskie (XVIII/XIX w.) zjeżdżali cyrkowcy ze zwierzętami, sztukmistrze, kuglarze i pokazujący sztuki łamane na linach.
W 1924 występowała trupa liliputów, w 1925 "król żelaza" z Bielska, a w l. 30. inny "Król Żelaza" 10-letni M. Geler z Wilna. W 1927 na placu gminy żydowskiej (ul. Żydowska) wystąpili słynni siłacze Misza Biterman i Salomon Fajl (w programie m.in. przeginanie szyny zębami, rozbijanie młotem kamieni na głowie, trzymanie masy 60 pudów na sercu, wbijanie gwoździ rękami, taniec i leżenia na gwoździach, rwanie blach jak papier, rwanie łańcuchów, zatrzymywanie samochodu rękami).
1930 sensacją był "człowiek mucha" z Krakowa Feliks Nazarewicz (osobne hasło) z synem, wspinał się na ratusz i Dom Centralny, W 1930 wystąpił też m.in. znany cyrk Reckich (1930), "Łuna-Park" (1935), Staniewskich (1937), "Korona", podczas wojny Cyrk Józefiego, który w 1941 gościł aż 17 dni (22 V - 7 VI), a po wojnie jako I-szy "Arena".
Przed wojną na Karolówce mieszkało  małżeństwo Brzostowskich Henryk (1897) i Genowefa (1904) artystów cyrkowych. W księgach meldunkowych z 1939 są wymieniani też cyrkowi akrobaci: Józef Pawlicha (1913) i Pokidamon-Pokidański (1910).
W l. 40. prowincję objeżdżał w pojedynkę A. Wąsowicz z Zamościa z "Wieczorem złudzeń" (sztuki kuglarskie na poziomie jarmarcznym), Przedsiębiorcą od strzelnic sportowych, stołowych i innych był Michał Jeziorek z Zamościa, po jego wyjeździe w teren, przy ul. Łukasińskiego 21 VII - 15 IX 1949 ulokowała się  "Karuzela i strzelnica sportowa" Czesława Kowalczyka. W 1949 zezwolenie otrzymał objazdowy "Cyrk na scenie" ("Stylowy") i rewia cyrkowa Niemczków (cały miesiąc). Jeszcze w l. 60. występował na prowincji Edward Bryk (osobne hasło) z ul. Zakamarek, cyrkowiec z przeszło 40-letnim stażem (połykanie bagnetu, ognia, taniec na szkle i żyletkach, przebijanie kończyn, brzuchomówstwo).
Cyrki (np. 1948 "Arena"), ściany śmierci (Romuald Krasucki z Krakowa, 1949) a także "wesołe miasteczka" z produkcjami cyrkowo-strzelniczymi (1950) stawały na placu u zbiegu ul. Bazyliańskiej i Zamenhofa. Po powstaniu "zielonego rynku" cyrki zatrzymywały się na Plantach (np. 1963 "Wisła" i "Warszawa", 1965 "Kometa"), tam również pod koniec l. 60. gościła ostatnia "beczka śmierci". W 1957-58 w kawiarni GKO występował iluzjonista-amator zamościanin Tadeusz Ciuraba (osobne hasło).
W 1994 obok parku przez 3 dni z 5 przedstawieniami gościł największy cyrk "Korona" (2500 miejsc) ze złotymi  medalistami festiwalu cyrkowego, artystami 6 państw i ponad 40 zwierzętami. W sezonie 1996 padł rekord - wystąpiły aż trzy cyrki ("Olimpia", "Zalewski" i "Andreas"), a w 1997 powstały Agencje Artystyczno-Cyrkowe "MarWos" i "Elko" b-ci Wasiurów (głównie ukraińscy artyści). W 2000 w Zamościu zatrudniony był iluzjonista z Ukrainy. Od 2009 przy ZDK działa kuglarska Grupa Utopia - plenerowe widowiska oparte na magii ognia, tańca i żonglerki.
W Zamościu mieszkali: absolwentka PLSP Barbara i Stanisław Kozikowie (osobne hasło) - akrobaci (debiut 1978, festiwal w Korei, m.in. występy w słynnym włoskim "Americano"). W l. 80. rozpoczął międzynarodową karierę uczeń szkoły rolniczej Krzysztof Rojek (osobne hasło) "człowiek-guma". We francuskim cyrku grał od 1994 zamojski hejnalista. Współcześnie odnosi sukcesy iluzjonista Igor Lewandowski (osobne hasło) absolwent II LO, laureat Ogólnop. Warsztatów Iluzjonistycznych (2008 - II m., 2009 - I m.).

Galeria

Czytany 950 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 21 listopad 2019 12:13

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

16169634

Wyświetleń