nagłówek

CZERSKI STANISŁAW (1895-1960) przemysłowiec, żołnierz I Brygady, radny miejski

Andrzej Kedziora styczeń 02, 2013

Ur. w Radomiu, ukończył częstochowskie gimnazjum i Wyższą Szkołę Przemysłową. Po wyjściu z wojska pierwsze interesy robił handlując podkładami kolejowymi. Współwłaściciel i dyrektor założonej w 1919 z inż. J. Jakimowiczem firmy "Polski Przemysł Drzewny", której centrala od 1930 mieściła się w Zamościu, a jej zakłady m. in. we Lwowie, produkując meble gięte na europejskie i zamojskie rynki, zatrudniając łącznie 450 osób (1939). Będąc osobą dobrze ustosunkowaną, zajmował się w niej przede wszystkim sprawami handlowymi. W 1930 wzniósł na przeciw Kolegiaty wielki gmach, zw. "Domem Czerskiego" (osobne hasło), gdzie mieszkał, mieściła się siedziba firmy, mieszkania, kawiarnia.
Był nie tylko radnym miejskim, ale i czł. Rady Powiatowej, radcą Izby Przemysłowo-Handlowej w Lublinie, prezesem Tow. Popierania Budowy Szkół Powszechnych w Zamościu. Ufundował miastu słupy ogłoszeniowe. Działał w Klubie Obywatelskim. W Zamościu mieszkał od 1935 (wcześniej zameldowany w Bondyrzu, a kolejni potomkowie rodzili się w l. 20. w Zwierzyńcu, Zakopanem, Lwowie). Przetrwał o nim opinia i taka - Miewał sprawy handlowe, które mu jednak "honoru" nie przysparzały. Na ogół sympatią i poważaniem jako człowiek honoru wcale się nie cieszył (Z. Klukowski). W czasie wojny więziony na Zamku, w 1942 w obawie przed aresztowaniem, gdyż Niemcy zaczęli go podejrzewać o współpracę z podziemiem, wyjechał do Lwowa, zamieszkał w Warszawie. Firmę upaństwowiono w 1950. Odznaczony Krzyżem Kawaler. Polonia Restituta (1939).  Zm. w Warszawie. Na zamojskim cmentarzu spoczywa żona Matylda zm. 1935 (rzeźbiarski pomnik autorstwa J. Juszczyka). Miał 5-ro dzieci.
W USA mieszkają córki Irena (1924) - po powstaniu warszawskim wywieziona do Niemiec, później pracowała w ambasadzie w Szwajcarii i Maria (1926) - sanitariuszka w powstaniu warszawskim. Powstańcem był także Jerzy (1928) pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, Kazimierz (1929) wrócił do Zamościa, ukończył gimnazjum (mieszkał u prof. Milera), a po SGPiS pracował w handlu zagranicznym, w centrali Polimex-Cekop, pół życia za granicą, głównie Algierii i Indiach, w stanie wojennym działał w "Solidarności". zwolniony, wyjechał na prawie 10 lat do USA.
.

Czytany 454 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 01 styczeń 2013 00:00

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15991577

Wyświetleń