nagłówek

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH

Andrzej Kedziora styczeń 13, 2013

Powstało w 1967 jako Delegatura BWA w Lublinie, z otwartą 6 V salą wystawową (artyści Grupy Zachęta) w holu PPRN (wcześniej nazwy tej używano dla wystaw w PDK). W 1970 Delegatura posiadała na terenie miasta 10 punktów wystawienniczych. W 1972 otrzymała I piętro kamienicy przy Rynku Wielkim 14 (tuż przed otwarciem galerii i pierwszej wystawy w świeżo odrestaurowanej kamienicy spadła belka stropowa w sali wystawowej). W 1975 Delegatura otrzymała status placówki wojewódzkiej. Jej kierownikiem był Bernard Borowski, następnie 1969-78 Włodzimierz Wasiuk (od 1975 dyrektor) i 1978-2000 Grażyna Szpyra.
Wystawiali tu czołowi polscy malarze i graficy: Maja Berezowska (1967 - 35 akwarel), Edward Dwurnik (1974, 1989, 2017), Antoni Fałat (1974, 2003), Leszek Rózga (1977), Marian Kępinski (1977), Wiesław Szamborski (1977), Jerzy Duda-Gracz (1977, 1989, 2017), Lucjan Mianowski (1979), Andrzej Strumiłło (12 XI 1980), Mieczysław Wejman (1980, akwaforty Rowerzyści 1983), Franciszek Maśluszczak (1981, 1990, 2002, 2015), Benon Liberski (1981), Jan Szancenbach (1981), Michał Bylina (1982), Henryk Waniek (rysunki 1981, 1992), Stanisław Dawski (1983), Kazimierz Mikulski (1983), Stasys Eidrigevicius (1984), Tadeusz Kulisiewicz (1984), Jan Tarasin (1988), Jan Dobkowski (1990), Zdzisław Beksiński (1992), Maria Anto (1992), Erna Rosenstein (1993), Stanisław Wejman (1993), Jerzy Nowosielski (1994), Andrzej Kalina (1995), Franciszek Starowieyski (1995), Jan Lebenstein (1996, uczestniczył w wernisażu),  Stanisław Rodziński (2005), Kiejstut Bereżnicki (2008); ponadto wystawa 25 obrazów 7 malarzy warszawskich (H. i J. Eysmontowie, A. Jachtoma, W. Kruczkowski, J. Lis, A. Możejko, L. Okołów);
rzeźbiarze: Jerzy Bereś (1975), Bronisław Chromy (1982), Władysław Hasior (1993), Adam Myjak (7 prac w brązie 1994);
scenografowie: Adam Kilian (1980), Józef Szajna (Szkice, projekty, realizacje 24 X 1985), Krystyna Zachwatowicz (1991), Umarła klasa Tadeusza Kantora (1995);
ilustratorzy
: Józef Wilkoń (1983, 1994, 2003, 2011), Zbigniew Rychlicki (1986, 1991), Janusz Stanny (1987, 1992), Olga Siemaszko (1988, 2010), Wiesława Studencka-Grosset (1996), Zdzisław Witwicki (2001), Marian Zacharow (2009);
tkanina artystyczna: Wojciech Sadley (1989);
graficy-autorzy plakatów: Waldemar Świerży (20 XII 1978, 2016), Jakub Erol (1980, 2009), Andrzej Pągowski (1982);
rysownicy-satyrycy: Eryk Lipiński (1980), Szymon Kobyliński (1981), Edward Lutczyn (1983), Andrzej Mleczko (1987, 1992), Antoni Chodorowski (1991), Zbigniew Lengren (1996), Andrzej Dudziński (1997), Jacek Gawłowski (1998), Janusz Kapusta (2003); artyści intermedialni: Natalia LL tj. Lach-Lachowicz (1990); fotograficy: Serge Sachno (6 VII 1979), Zofia Rydet (1986), Edward Hartwig (1968, 1987).
Wielkimi wydarzeniami były prezentacje prac Salvadora Dali - 130 litografii do Boskiej Komedii (6 V - 9 VI 2004), Marca Chagalla - ponad 50 oryginalnych litografii do Biblii (10 - 30 XI 2004) oraz grafik Pablo Picassa, Henri Matissa i Joan Miro (29 IV - 30 V 2005).
Prezentowano też twórczość zagraniczną, m.in. artystów z Czech (1974, 1976), Kolumbii (Rayo Omar 1985), Japonii (Shunsaku Nomura mal. 1986), Meksyku (Manuel Felquerez 1987, Rene Hugo Arceo 2002), Włoch (grafik Edoardo Landii 2002), Słowacji (najwyb. grafik - Albin Brunowsky 2004), grafikę brytyjską (1977, 1984), fińską (1982), armeńską (1988) i litewską (1992), plakat francuski (1983), rzemiosło chińskie (1985, 1986), ceramikę japońską (1990), tkaninę kubańską (1988), rzeźbę armeńską - Bego Begjanyana (2002), malarstwo kanadyjskie i włoskie (2008).
W 1980 zorganizowano wielką wystawę prac plastyków wywodzących się z Zamościa i Zamojszczyzny (53 uczestników) oraz ogólnopolski konkurs "Zamość w sztuce". BWA posiada także obrazy znanych artystów, jak J. Nowosielski, F. Maśluszczak, T. Pągowska, Duda-Gracz, E. Dwurnik, M. Anto, T. Brzozowski, T. Dominik, J. Dobkowski, B. Liberski, P. Lasik, J. Rilke, A. Fałat, E. Małkowski, W. Szamborski, A. Konwerski, A. Rzepka, Z. Mierzejewski, A. Tryzno. W 2000 BWA posiadało w zbiorach z ok. 250 obrazów.  40% z nich (55 autorów) związanych jest z tematyką dziecięcą (wśród nich obrazy o tej tematyce przekazane w 1998 przez "Zachętę").
BWA specjalizowało się w tematyce dziecięcej i kierowanej do dzieci, głównie ilustracji, było jej centralnym kolekcjonerem. Do 1995 zgromadzono ok. 3 tys. oryg. ilustracji i zbiór ten ma charakter kolekcji narodowej. (Kolekcja ilustracji dla dzieci). Do pierwszej wystawy "dziecięcej" doszło w 1973. W 1979 zorganizowano wystawę "Dziecko w malarstwie i grafice", następnie w plakacie (1980, 22 autorów, z Zamościa S. Pasieczny) oraz "Ilustrację dla dzieci" (1981, 47 autorów, aż 37 z Warszawy, z Zamościa S. Pasieczny), na których zgromadzono prace najwybitniejszych polskich artystów. Ostatnia prezentowana była potem w całym kraju (w 1992 za zorganizowanie wystawy w Pałacu Młodzieży w Katowicach zarobiono 1,5 mln st. zł), w 1998 BWA jednocześnie prezentowało w Polsce siedem różnych wystaw. Powstał jeszcze  "Baśniowy świat dziecka" (1984). W 1985 zamojską wystawę "Polska ilustracja dla dzieci" pokazano w "Zachęcie" (1300 prac), zrobiła duże wrażenie i ponad 200 prac pojechało do ZSRR.
Od 1982 zamojskie BWA organizowało wystawy o tematyce dziecięcej "na eksport" w ramach planu centralnego: plakatu: Praga, Ołomuniec i Ostrawa 1982, Sofia 1984, Budapeszt 1985, Sztokholm 1989; ilustracji: Bratysława 1984, 1987, 1989, 1997 (Z. Rychlicki), Sofia 1983 i 1988, Berlin 1984 i 1989, Hanoi 1985, targi sztuki w Bari we Włoszech, Kair 1986, Hawana, Mińsk i Tallin 1987, Ołomuniec, Karlowe Vary, Wiedeń i Sofia 1988, Pekin (270 prac), Leningrad, Lipsk i Schwäbisch Hall 1989, Liege 1990, Londyn 1998 i malarstwa: Paryż 1986, Sofia 1987, Berlin 1988, Bratysława 1989; na tych ostatnich promując m.in. plastyków zamojskich. Kilka wystaw rocznie organizowano w różnych miastach kraju.
Od poł. l. 80. BWA przygotowywało polską ekspozycję na bratysławskie biennale ilustracji (2-krotnie Grand Prix). Wydawano atrakcyjne katalogi. W 1982-92 zorganizowano 34 wystawy za granicą i 15 ekspozycji prezentowanych na 96 wystawach w kraju (najczęściej: "Polska ilustracja książkowa" - 21 i "Sztuka książki - okładka, obwoluta" - 18). Zamość był ośrodkiem, wokół którego skupiły się największe indywidualności polskiej ilustracji. Od 1984 BWA organizuje ogólnopolskie tematyczne plenery ilustratorów w Krasnobrodzie (wielokrotnym komisarzem prof. J. Stanny). Z tej okazji BWA wydawało albumy z ilustracjami, m.in. ilustrowanego Pana Tadeusza i przygotowało wystawy w Warszawie i Londynie (1998). Wyszły też katalogi - albumy z ilustracjami do dzieł Sienkiewicza, Mickiewicza, Wyspiańskiego, Leśmiana, Andersena (2006), Cervantesa i do "Biblii w ilustracji" (53 ilustracje, w tym Tyburskiego i Terleckiego, a także wybitnych artystów jak Duda Gracz, Maśluszczak czy Lebenstein (1999), do postaci Jana Zamoyskiego, Chopina, Grechuty.
BWA prowadziło też szeroko pojętą pracę z dziećmi (m. in. "słodkie wernisaże", wystawy lalek i scenografii filmowej w 1982-84, zajęcia plastyczne, filmy animowane - później wideo - których wyświetlało najwięcej w Polsce). BWA również przedstawiało artystów miejscowych (osobne hasło: Malarze i graficy współcześni). Dawniej organizowało również odczyty i turnieje wiedzy o sztuce. Przeszkodą w rozwinięciu działalności były skromne warunki lokalowe. Działalność w starej siedzibie zakończono 17 III 2000 z zamknięciem wystawy "Dziecko w sztuce".
1 IV 2000 po połączeniu z Galerią Sztuki Współczesnej działa jako Biuro Wystaw Artystycznych - Galeria Zamojska. zajmując całą kamienicę przy ul. Staszica 27, zatrudnia 6 osób, Dyrektorzy: 2000-2002 Franciszek Kawa, od 2002 Jerzy Tyburski.


 * W 1965 powołano BWA w 15 miastach. wojewódzkich, w 1967 w 7 powiatowych (m.in. Zamość), a w 1968 jeszcze w Koszalinie i w 1970-74 kolejnych 6 miast powiat.; do 1980 łącznie w 45 miastach.
  * Do 1980 zamojskie BWA  miało 30 wystaw premierowych (12 m. wśród 45 Biur), 107 pokazów plastyki (6 m.!!!), 3109  wystawodni (13 m.), 92 tys. frekwencji (17 m., najw. Kraków 355 tys.)
* W 1982 w BWA gościł m.in. Miś Uszatek, Colargol, Szewczyk Dratewka, Smok Barnaba (wystawa studia SE-MA-FOR), w 1983 Bolek i Lolek, Reksio, Profesor Gąbka (Studio z Bielska-Białej), w 1984 Pankracy i Telesfor (Goście zza szklanego ekranu).
!!! W 2007 zorganizowano 16 wystaw (np. Lublin 11, Katowice 9), zwiedziło je 17 tys. widzów (Lublin 5,5 tys., Katowice 14 tys., Wrocław 49 tys.).
* Niektóre wystawy: 28 V - 25 VI 1993 Władysława Hasiora - 22 prace, w tym słynne: Sztandar ofiarny, Sztandar strażnika, rzeźby: Prorok, Negocjator, Znajoma oraz praca poświęcona Dzieciom Zamojszczyzny. 24 II - 17 III 2000 "Dziecko w malarstwie" z własnych zbiorów, wcześniej prezentowana kilkakrotnie za granicą, z katalogiem (38 repr.), ostatnia w starej siedzibie.
* Plenery ilustratorów - tematy: (w 1984 i 1985 nie określono tematyki) 1986 - Baśnie, legendy i klechdy polskie, 1987 - Ginący świat przyrody, 1988 - Ginąca architektura Zamojszczyzny, 1989 - Człowiek i jego środowisko, 1990 i 1991 - W świecie liryki Leśmiana, 1992 - Obrazki do pokoju dziecinnego, 1993 - Ballady i romanse Mickiewicza, 1994 - Jan Kochanowski,  1995 - Henryk Sienkiewicz, 1996 - Pan Tadeusz Mickiewicza, 1997 - Biblia, 1998 - Królowie polscy, 1999 - Juliusz Słowacki, 2000 - Władysław Reymont, 2003 - Fryderyk Chopin, muzyka i malarstwo - romantyczna synteza sztuk, 2004 - Jan Zamoyski kanclerz i hetman, 2005 Hans Ch. Andersen, 2006 - Miquel de Cervantes, 2007 - Stanisław Wyspiański - legenda Młodej Polski, 2008 - Różnorodność kulturowa Zamojszczyzny, 2009 - Marek Grechuta, 2010 - Inspiracje fredrowskie, 2011 - Twórczość Czesława Miłosza, 2012 - Józef Ignacy Kraszewski, 2013 - Życie i twórczość Juliana Tuwima, 2014 - William Szekspir - życie i twórczość, 2018 - Bolesław Leśmian.
Czytany 556 razy Ostatnio zmieniany niedziela, 26 sierpień 2018 09:35

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14318591

Wyświetleń